فروم بچه های تولز

اگر قصد دارید از Ubuntu 24.04 LTS به نسخه جدید نوین Ubuntu 26.04 LTS با نام Resolute Raccoon  مهاجرت کنید، با یک آپدیت ساده روبه‌رو نیستید؛ بلکه این ویرایش حاصل دو سال توسعه مداوم است و در بخش‌های مختلف سیستم‌عامل، دگرگونی‌ها و بهبودهای قابل توجهی را با خود به همراه دارد.

در ارتقا از یک نسخه جدید LTS به LTS بعدی، تنها با قابلیت‌های تازه Ubuntu 26.04 روبه‌رو نیستید، بلکه همه اصلاحات، بهبودها و تواناییاتی که در ادیشن‌های میان‌دوره‌ای ۲۴.۱۰، ۲۵.۰۴ و ۲۵.۱۰ معرفی شده‌اند نیز به‌صورت یکجا در این ویرایش در اختیار شما قرار می‌گیرند. به همین دلیل، اوبونتو ۲۶.۰۴ مجموعه‌ای گسترده و جامع از بهبودها را در تمام لایه‌های سیستم ارائه می‌دهد؛ از زیرساخت‌های سیستمی و کرنل گرفته تا محیط دسکتاپ و برنامه‌های کاربردی. در برآیند، اوبونتو ۲۶.۰۴ نسبت به نسل پیشین، با ثبات بیشتر، بازده روان‌تر و تجربه‌ای مدرن‌تر در اختیار کاربران قرار می‌گیرد.

در اوبونتو ۲۶.۰۴ فقط با اضافه شدن قابلیت‌های نوین روبه‌رو نیستیم؛ این ویرایش هم‌زمان بخشی از قابلیت‌ها و ابزارهای قدیمی را نیز کنار گذاشته یا آن‌ها را با گزینه‌های به‌روزتر و به‌روزتر جایگزین کرده است. برای نمونه، پشتیبانی از حالت دسکتاپ X11/Xorg به‌طور دقیق حذف شده و شماری از برنامه‌ها و ابزارهایی که بسیاری از کاربران در ویرایش‌های پیشین به آن‌ها عادت کرده بودند، دیگر به‌صورت پیش‌فرض در سیستم دیده نمی‌شوند.

حداقل سخت‌افزار موردنیاز اوبونتو ۲۶.۰۴ نسبت به ۲۴.۰۴ رشد یافته، اما همچنان روی سیستم‌های متوسط هم قابل اجراست. با این همه، این اعداد و ارقام را نباید دقیقاً سخت‌گیرانه تلقی کرد؛ چرا که اوبونتو ۲۶.۰۴ همچنان روی سیستم‌هایی با کمتر از ۶ گیگابایت رم نیز قابل اجرا است. با این حال، برای داشتن یک تجربه روان و بدون مشکل، استفاده از سخت‌افزار قوی‌تر توصیه می‌شود. اگر قصد دارید Ubuntu 26.04 را بدون ریسک روی یک محیط ایزوله تست کنید، خریداری سرور مجازی لینوکس  می‌تواند بهترین نقطه شروع کار باشد.

در ادامه این مقاله، مهم‌ترین اصلاحات اوبونتو ۲۶.۰۴ را به‌صورت گزیده و دقیق مرور می‌کنیم. در ادامه اگر اکنون از Ubuntu 25.10 استفاده می‌کنید و فقط به‌دنبال دانستن تفاوت‌های این ادیشن با انتشار اکتبر گذشته هستید، می‌توانید از راهنمای اختصاصی ارتقا از ۲۵.۱۰ به ۲۶.۰۴ استفاده کنید.

در Ubuntu 26.04 دیگر قابلیت اجرای محیط دسکتاپ GNOME بر پایه X11/Xorg وجود ندارد. دلیل اصلی این تغییر، توقف پشتیبانی X11 توسط پروژه GNOME است؛ بنابراین اوبونتو نیز نمی‌تواند ادیشن‌ای از گنوم با X11 ارائه دهد.

با این حال، این تغییر برای اغلب کاربران مشکل‌ساز نخواهد بود. اوبونتو سال‌هاست که Wayland را به‌عنوان گزینه پیش‌فرض ارائه می‌دهد و از سال ۲۰۲۴ حتی کاربران کارت‌های گرافیک NVIDIA نیز به‌طور پیش‌فرض از Wayland استفاده می‌کنند.

اگر برنامه‌ای هنوز به X11 وابسته باشد، مشکلی پیش نمی‌آید. این برنامه‌ها از طریق XWayland به‌طور خودکار روی Wayland اجرا می‌شوند و نیازی به نصب یا تنظیمات خاصی ندارند.

از سوی دیگر حذف X11 فقط ادیشن GNOME اوبونتو را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سایر ویرایش‌ها مانند Lubuntu همچنان می‌توانند از X11 استفاده کنند و بسته‌های مربوط به آن نیز در مخازن اوبونتو در دسترس هستند؛ فقط GNOME دیگر روی X11 اجرا نمی‌شود.

در Ubuntu 26.04، هنگام نصب نوین سیستم‌عامل، ساخت فایل‌های اولیه بوت (initramfs) توسط ابزار Dracut انجام می‌شود. این تغییر معمولاً برای کاربر قابل‌تشخیص نیست و روند بوت هم مانند قبل خواهد بود؛ اما در پشت صحنه،Dracut  بوت را منظم‌تر و قابل‌اعتمادتر می‌کند.

اوبونتو نیز بیان کرده که این تغییر تأثیر محسوسی بر تجربه روزمره کاربران ندارد و بیشتر یک به‌روز رسانی فنی پشت صحنه است.

در Ubuntu 26.04، فرصت رمزگذاری دقیق دیسک با استفاده از تراشه امنیتی TPM 2.0 اضافه شده است. این روش امنیت سیستم را بیشتر شدن می‌دهد و برای فعال شدن آن باید Secure Boot روشن باشد.

نصاب اوبونتو هنگام نصب به‌صورت خودکار ارزیابی می‌کند که TPM دستگاه شما پشتیبانی می‌شود یا نه؛ اگر ناسازگار باشد، گزینه رمزگذاری با TPM نمایش داده نمی‌شود.

در این حالت داشتن کلید بازیابی (Recovery Key) بسیار مهم است. اوبونتو ساخت و مدیریت این کلید را از طریق برنامه Security Center ممکن کرده و ابزار Firmware Updater نیز درصورت نیاز، هشدارهای مربوط بهTPM  را نمایش می‌دهد.

اگر سیستم‌تان TPM ندارد، همچنان می‌توانید از رمزگذاری LUKS با گذرواژه استفاده کنید. علاوه بر این فرآیند نصب در حالت Dual-Boot با ویندوز (حتی در سیستم‌هایی که BitLocker فعال است) بهبود یافته و معمولاً سازگاری بهتری دارد. 

در Ubuntu 26.04 برخی ابزارهای سیستم با ویرایش‌های به‌روزی جایگزین شده‌اند که با زبان Rust نوشته شده‌اند؛ زبانی که امنیت بیشتری فراهم می‌کند. یکی از دگرگونی‌ها مهم مربوط به ابزار sudo است که اکنون ادیشن‌ای مبتنی بر Rust برای آن ارائه شده(هرچند نحوه کارکرد آن برای کاربر تفاوت محسوسی ندارد) و اوبونتو نیز از این رویکرد استفاده کرده است. تنها تفاوت ظاهری این است که هنگام وارد کردن رمز عبور، علامت ستاره نمایش داده می‌شود.

چند فرمان پرکاربرد مانند ls، grep و cat نیز از ویرایش‌های Rust استفاده می‌کنند، اما ابزارهای اصلی مثل cp، mv و rm همچنان از ویرایش‌های سنتی GNU استفاده می‌شوند، چون ادیشن‌های Rust آن‌ها هنوز مفصلاً پایدار نیستند.

ظاهر اوبونتو ۲۶.۰۴ در نگاه اول شبیه ویرایش ۲۴.۰۴ است، اما مجموعه‌ای از دگرگونی‌ها کوچک باعث شده محیط کاربری مدرن‌تر و هماهنگ‌تر شود. مهم‌ترین تغییر، آیکون‌های نوین پوشه‌ها است؛ آیکون‌هایی ساده‌تر و دارای رنگ‌بندی به‌روز که در حالت‌های روشن و تیره خوانایی بیشتری دارند.

بخشی از آیکون‌های مجموعه Yaru نیز بازطراحی شده‌اند تا میزکار یک‌دست‌تر شود؛ از جمله آیکون‌های نوین برای LibreOffice، برنامه Snapshot و سطل زباله در داک.

چند تغییر دیگر نیز در تبیینات رابط کاربری دیده می‌شود:  

در نهایت، صفحه قفل اکنون در صورت پخش صوت یا کلیپ، کنترل‌های پخش را نمایش می‌دهد و اجازه می‌دهد بدون باز کردن قفل، پخش را مدیریت کنید. برای استفاده از حداکثر ظرفیت Ubuntu 26.04 در پروژه‌های سنگین، سفارش یک سرور اختصاصی قدرتمند منطقی‌تر است.

در Ubuntu 26.04 چند برنامه پیش‌فرض نوین اضافه شده‌اند تا کار با سیستم ساده‌تر و مدرن‌تر شود. بیشتر این برنامه‌ها به‌طور پیش‌فرض نصب هستند؛ فقط پخش‌کننده ویدیو در حالت نصب دقیق (Extended) اضافه می‌شود.

در ادامه به برنامه های نوین اوبونتو۲۶ نگاهی می‌اندازیم:

اگر اوبونتو را از نسخه جدید ۲۴.۰۴ به ۲۶.۰۴ ارتقا دهید، برنامه‌های به‌روز در کنار برنامه‌های قبلی نصب می‌شوند. در حاصل ممکن است دو ویرایش از برنامه‌هایی مانند ترمینال یا نمایشگر تصویر روی سیستم داشته باشید. در صورت نیاز می‌توانید یکی از آن‌ها را حذف کنید.

در Ubuntu 26.04 فایل‌منیجر Nautilus با چند بهبود مهم با سرعت‌تر و کاربردی‌تر شده است. سرعت باز شدن پوشه‌ها تا ۵ برابر و سرعت ساخت پیش‌نمایش عکس‌ها تا ۱۰ برابر بیشتر شدن یافته است. در ادامه بارگذاری فقط فایل‌های قابل‌مشاهده، مرور پوشه‌ها روان‌تر انجام می‌شود.

در بخش نمایش و جستجو نیز دگرگونی‌های اعمال شده است. فایل‌های انتخاب‌شده حالا با دور خط‌چین مشخص می‌شوند و فایل‌های مخفی کم‌رنگ‌تر نمایش داده می‌شوند تا تشخیص آن‌ها راحت‌تر باشد. از سوی دیگر جستجو دقیق‌تر شده و فیلترهای زمانی به آن اضافه شده‌اند. پنجره گزارش‌ها فایل نیز به‌صورت شناور نمایش داده می‌شود و با میان‌بر Ctrl + . می‌توانید پوشه فعلی را مستقیماً در ترمینال باز کنید.

در کنار این موارد، نوار کناری نیز ساده‌تر شده است. بخش Other Locations حذف شده و اکنون همه درایوهای داخلی و خارجی مستقیماً در نوار کناری نمایش داده می‌شوند. بوکمارک‌ها قابل جابه‌جایی هستند و می‌توان آن‌ها را با راست‌کلیک حذف کرد. این اصلاحات در مجموع باعث می‌شوند کار با فایل‌ها در اوبونتو شتابان‌تر و منظم‌تر از قبل باشد.

در Ubuntu 26.04 نمایش اعلان‌ها منسجم‌تر شده است. اگر یک برنامه چند اعلان پشت‌سرهم ارسال کند، همه آن‌ها به‌جای نمایش جداگانه، در یک گروه واحد جمع می‌شوند. این کار باعث می‌شود لیست اعلان‌ها شلوغ نشود و پیدا کردن موارد مهم آسان‌تر باشد.

کاربر می‌تواند گروه را باز کند و اعلان‌ها را جداگانه ببیند، دوباره آن را ببندد، یا با زدن دکمه × تمام اعلان‌های همان گروه را یکجا حذف کند. این تغییر تجربه مدیریت اعلان‌ها را ساده‌تر و مرتب‌تر می‌کند.

در Ubuntu 26.04 مدیریت برنامه‌های Deb در App Center ساده‌تر شده است. در بخش Manage یک فیلتر به‌روز اضافه شده که به شما اجازه می‌دهد برنامه‌های Deb نصب‌شده را جداگانه ببینید یا آن‌ها را همراه برنامه‌های Snap در یک لیست مشترک مدیریت کنید. 

هدف این تغییر، یکپارچه‌سازی مدیریت برنامه‌هاست تا همه آن‌ها از یک محل قابل مشاهده باشند. از سوی دیگر App Center می‌تواند برخی بسته‌های Deb را مستقیماً به‌روز رسانی کند، اما برای بیشتر آن‌ها هنوز باید از Software Updater یا دستور `apt` استفاده شود.

در Ubuntu 26.04 هنگام وجود ارتقا، فقط یک آیکون کوچک در نوار بالایی نمایش داده می‌شود تا مزاحم کارتان نشود و خودتان زمان تحلیل آن را انتخاب کنید. در صورت تمایل نیز می‌توانید با کلیک روی آیکون و غیرفعال کردن گزینه «Show in panel» نمایش آن را خاموش کنید.

در اوبونتو ۲۶.۰۴ مجموعه‌ای از اصلاحات جزئی ولی مهم اعمال شده است؛ از جمله باز شدن پیش‌فرض پنجره‌ها در مرکز صفحه، بهبود ظاهر Text Editor، سازگاری بهتر GNOME با نمایشگرهای کم‌رزولوشن، اضافه شدن Chrony + NTS به‌عنوان سرور زمان پیش‌فرض، پشتیبانی آماده از فرمت JPEG‑XL و فراهم شدن توانایی جایگزینی نصب‌های قبلی لینوکس در مرحله نصب سیستم‌عامل. از سوی دیگر چند برنامه قدیمی مانند Totem، Evince، GNOME Terminal، Eye of GNOME و System Monitor  با ادیشن‌های نوینتر جایگزین شده‌اند و ابزارهایی مثل  Software & Updates، Additional Drivers و Startup Applications دیگر به‌صورت پیش‌فرض وجود ندارند. در نهایت، بسیاری از کتابخانه‌ها، بسته‌ها و ابزارهای سیستمی نیز نسبت به ویرایش ۲۴.۰۴ آپدیت شده‌اند و بهبودهای بازدهی و فرصتات تازه‌تری ارائه می‌دهند.

Ubuntu 26.04 LTS فقط یک به‌روز رسانی ساده نیست؛ این نسخه جدید برآیند دو سال توسعه و بهبود مداوم در بخش‌های مختلف سیستم‌عامل است. در این ویرایش اوبونتو قدمی جدی به سمت نسل تازه خود برداشته است؛ محیط کاربری مدرن‌تر شده، کارایی سیستم روان‌تر است و بسیاری از بخش‌های زیرساختی با فناوری‌های به‌روزتر هماهنگ شده‌اند. در عمل، کاربران با سیستمی روبه‌رو می‌شوند که هم از نظر فنی پخته‌تر شده و هم تجربه کار با آن یک‌دست‌تر و با سرعت‌تر از قبل است.

برای کاربرانی که از Ubuntu 24.04 استفاده می‌کنند، ارتقا به ۲۶.۰۴ به معنی مجموعه‌ای از پیشرفت‌های کوچک و بزرگ است که در کنار هم کار با سیستم را ساده‌تر، شتابان‌تر و مطمئن‌تر می‌کنند. این نسخه جدید در زمینه امنیت، ابزارهای پیش‌فرض، بازده و سازگاری سخت‌افزار یک گام جلوتر قرار می‌گیرد. بنابراین اگر به دنبال تجربه‌ای مدرن‌تر از اوبونتو هستید، ارتقا منطقی به نظر می‌رسد؛ مگر این‌که فعلاً ترجیح بدهید به‌خاطر ثبات نسخه جدید فعلی، کمی بیشتر صبر کنید.

منبع:

https://www.omgubuntu.co.uk/2026/04/ubuntu-26-04-lts-changes-since-24-04