فروم بچه های تولز

ما اکنون در اعماق بحرانی به سر می‌بریم که متخصصان به آن لقب «آرماگدونِ رم» (RAMageddon) داده‌اند؛ یک کمبود شدید و جهانیِ حافظه که عامل اصلی آن، شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی هستند. این شرکت‌ها برای آموزش مدل‌های زبانیِ غول‌پیکرِ خود، مقادیر عظیمی از حافظه‌های موقت را در دیتاسنترها و مراکز داده می‌بلعند و تقریبا هیچ بخشی از دنیای تکنولوژی از تبعات این کمبود در امان نمانده است.

این بحران به طور ویژه‌ای برای صنعت بازی‌های ویدیویی ویرانگر بوده است؛ جایی که ارزش کنسول‌ها در ماه‌های اخیر با شیب تندی صعود یافته است. این اتفاق در تضاد جامع با رویه تاریخیِ بازار است، چرا که در گذشته همیشه انتظار داشتیم بها سخت‌افزارهای گیمینگ با گذشت زمان و قدیمی‌تر شدن، نزول یابد. در این میان، کنسول دستی محبوب شرکت ولو، یعنی استیم دک (Steam Deck)، رشد ارزش چشمگیر 300 دلاری را تجربه کرده است. با توجه به این برچسب بهایِ سنگین و ورود نسل تازهی از رقبای قدرتمند به بازار کنسول‌های دستی، به راحتی می‌توان این سوال را مطرح کرد که آیا سفارش استیم دک در سال 2026 هنوز هم منطقی و ارزشمند است؟

از زمانی که استیم دک برای اولین بار در فوریه 2022 به بازار عرضه شد، چشم‌انداز دنیای بازی‌ها تحولات بسیار زیادی به خود دیده است. موتور بازی‌سازی آنریل انجین 5 (Unreal Engine 5) تنها چند ماه پس از عرضه استیم دک ارائه شد. این موتور بازی‌سازی، ابزارهای در دسترس توسعه‌دهندگان (مانند سیستم نورپردازی Lumen و هندسه Nanite) را به شدت گسترش داد تا بتوانند گرافیک‌های به مراتب پیچیده‌تر و واقع‌گرایانه‌تری خلق کنند. اما روی دیگر سکه این بود که این بازی‌های مدرن، فشار بی‌سابقه‌ای به سخت‌افزار ماشین‌های گیمینگ وارد می‌کنند.

جالب اینجاست که حتی ادیشن Steam Deck OLED – که در شرایط فعلی تنها مدل در دسترس و تولیدیِ این شرکت است – در زمان عرضه‌اش در سال 2023 هیچ‌گونه پیشرفت واقعی و ملموسی در زمینه قدرت پردازشی و نحوه عملکرد خام دریافت نکرد. در عوض، شرکت Valve تمرکز خود را بیشتر بر روی ارتقای کیفیت صفحه نمایش به یک پنل کم‌نظیر OLED و بهبود عمر باتری معطوف کرد. در خروجی، استیم دک در زمان حاضر با همان قدرت پردازشیِ سال 2022 باید به مصاف بازی‌های سنگینِ سال 2026 برود. با این حال، استیم دک همچنان دارای قابلیت‌های منحصربه‌فردی است که به آن کمک می‌کند تا در میان رقبای سرسخت خود در سال 2026 متمایز باقی بماند.

بدون شک بزرگ‌ترین رقبای استیم دک در بازار سال 2026، کنسول‌های Asus ROG Xbox Ally (و ویرایش ارتقایافته آن یعنی Ally X) و در ادامه خط تولید محصولات Lenovo Legion Go هستند.

هر دوی این رقبا به طور کلی کارایی و قدرت پردازشی بالاتری را به رخ می‌کشند: در تست‌های بنچمارک انجام شده، تمامی مدل‌های موجود در هر دو خانواده، معمولا نرخ فریم (Frame rate) بهتری نسبت به استیم دک ارائه می‌دهند. از سوی دیگر در تست معروف 3DMark Time Spy (که یک بنچمارک استاندارد برای ارزیابی قدرت پردازنده مرکزی و گرافیکی است)، همه این دستگاه‌ها امتیاز خام بالاتری نسبت به استیم دک کسب کردند؛ البته به استثنای مدل‌های Legion Go S و مدل پایه Legion Go که از تراشه ضعیف‌تر Z2 شرکت AMD استفاده می‌کنند. با این وجود، شایان ذکر است که گاهی اوقات این تفاوتِ قدرتِ پردازشی در عمل و بسته به نوع بازی، بسیار ناچیز است و در حد چند فریم ناقابل خلاصه می‌شود.

دو رقیب قدرتمندِ ایسوس و لنوو، تفاوت‌های ساختاری نیز با یکدیگر دارند. کنسول‌های Xbox Ally یا Ally X، انتخاب‌های بسیار روشنی برای گیمرهایی هستند که به عناوین انحصاری و اکوسیستم ایکس‌باکس تمایل دارند (هرچند که همه بازی‌ها از قابلیت Xbox Play Anywhere پشتیبانی نمی‌کنند). با این حال، بزرگ‌ترین پاشنه آشیل محصولات ایسوس، سیستم‌عامل ویندوز است که بارها به دلیل رابط کاربری نامناسب برای صفحات لمسی کوچک، مورد انتقاد قرار گرفته است.

لنوو با معرفی مدل‌هایی از Legion Go که به طور پیش‌فرض با سیستم‌عامل SteamOS اجرا می‌شوند، توانسته این مشکل را هوشمندانه دور بزند. خانواده Legion Go (البته به جز مدل‌های S) از سوی دیگر با کنترلرهای جداشونده‌ی خود (شبیه به کنترلرهای Joy-Con در نینتندو) از سایر رقبا متمایز می‌شود؛ مشخصه جذابی که آن را به گزینه‌ای عالی برای کسانی تبدیل می‌کند که به بازی کردن در حالت متصل به تلویزیون علاقه دارند.

اگرچه کنسول نینتندو سوییچ2 (Nintendo Switch 2) به دلیل داشتن یک مجموعه عناوین محدود و اکوسیستمی بسته ممکن است برای همه مناسب نباشد، اما همچنان یک جایگزین بسیار قدرتمند و معتبر محسوب می‌شود.

یکی از منتقدان معروف در زمینه بازی‌های ویدیویی برای Steam Deck OLED در این باره می‌گوید: «نرخ‌ها به شکل مسخره‌ای بالا رفته‌اند. صادقانه بگویم، احساس می‌کنم کنسول Nintendo Switch 2 اکنون تنها کنسول دستیِ بازار است که با توجه به برچسب بهای‌اش، دقیقا منطقی به نظر می‌رسد.»

حتی با وجود رشد بهاِ خودِ نینتندو – که در سپتامبر 2026 بها کنسول به‌روزش را از 450 دلار به 500 دلار رساند – این دستگاه همچنان از نظر نرخ، سری محصولات ایسوس و لنوو را شکست می‌دهد. علاوه بر نرخ، چند تفاوت برجسته دیگر نیز وجود دارد: سوییچ 2 تنها کنسول دستی در این بحث است که به لطف تراشه‌های سفارشی انویدیا، به صورت بومی از تکنولوژی رندرینگ هوش مصنوعیِ DLSS پشتیبانی می‌کند. (این تکنولوژی به کنسول اجازه می‌دهد بازی را در رزولوشن پایین رندر کرده و با هوش مصنوعی کیفیت آن را بالا ببرد، که برای یک دستگاه قابل حمل معجزه می‌کند). در ادامه، سوییچ 2 به جز استیم دک، تنها دستگاهی است که از دامنه دینامیکی بالا (HDR) در صفحه نمایش خود پشتیبانی می‌نماید. و البته نباید بازی‌های متنوع مخصوص نینتندو مثل ماریو را نیز دست کم گرفت. با این حال یکی از چیزهایی که ممکن است در نهایت سوییچ را به محصول مناسبی برای بازی‌خورهای ایرانی بدل نکند، کپی خور نبودن آن است. با توجه به ارزش حال حاضر دلار، بازی‌های سوییچ بسیار گران هستند.

یکی از بزرگ‌ترین مواردی که هنگام سفارش استیم دک باید در نظر بگیرید، نوع و سبکِ بازی‌هایی است که می‌خواهید تجربه کنید. کاندیت در این باره تبیین می‌دهد: «اگر فقط می‌خواهید بازی‌های موجود در لایبرری استیمِ خود را بازی کنید و چندان نگران داشتنِ بالاترین و مدرن‌ترین گرافیک‌های روز نیستید، استیم دک حتی با وجود بیشتر شدن بها اخیر، هنوز هم یک دستگاه کوچک و شگفت‌انگیز است.»